Kompletne referencje EMG/ENG kończyn górnych — wartości normalne, protokoły, szablony, drzewa decyzyjne
Wszystkie wartości dotyczą dorosłych (≥18 lat), temperatura skóry ≥32°C (kończyna górna), elektrody powierzchniowe.
| Nerw / Segment | DML (ms) | CMAP (mV) | MCV (m/s) | Mięsień rejestrujący | Punkt stymulacji |
|---|---|---|---|---|---|
| N. pośrodkowy | ≤4,4 | ≥4,0 | ≥49 | APB (kłąb kciuka) | nadgarstek, łokieć |
| N. łokciowy | ≤3,3 | ≥6,0 | ≥50 | ADM (kłąb małego palca) | nadgarstek, poniżej łokcia, powyżej łokcia |
| — segment przez łokieć | — | — | ≥50 (Δ≤10 vs inne) | — | łokieć w zgięciu 90°! |
| N. promieniowy | ≤2,9 | ≥4,0 | ≥50 | EIP (prostownik II palca) | przedramię, spirala, ramię |
| N. pachowy | ≤4,0 | ≥3,0 | — | m. naramienny (deltoid) | punkt Erba |
| N. mięśniowo-skórny | ≤4,5 | ≥3,0 | — | m. dwugłowy ramienia | dół pachowy |
| Nerw / Metoda | SNAP (µV) | SCV (m/s) | Latencja szczytowa (ms) | Odległość std. |
|---|---|---|---|---|
| N. pośrodkowy antydromowo | ≥15 | ≥50 | ≤3,5 | 14 cm (palec → nadgarstek) |
| N. łokciowy antydromowo | ≥10 | ≥50 | ≤3,1 | 14 cm (palec V → nadgarstek) |
| N. promieniowy antydromowo | ≥15 | ≥50 | ≤2,9 | 10 cm (anatomiczna tabakierka) |
| N. przyśrodkowy skórny przedramienia (MABC) | ≥5 | ≥48 | ≤2,5 | 10 cm (śródaramię → łokieć) |
| N. pośr. – test porównawczy pośr./łokciowy | Różnica latencji ≤0,4 ms | — | 8 cm (palec IV) | |
| N. pośr. – test dłoniowy (palm test) | Latencja nadgarstek–dłoń ≤2,2 ms | — | 8 cm (środek dłoni) | |
| Nerw | Min. latencja (ms) | Persystencja | Chronodypersja (ms) |
|---|---|---|---|
| N. pośrodkowy | ≤31 | ≥80% | ≤4 |
| N. łokciowy | ≤32 | ≥80% | ≤4 |
| N. promieniowy | ≤31 | ≥50% | ≤6 |
| Parametr | Wartość prawidłowa | Wartość patologiczna | Znaczenie |
|---|---|---|---|
| Aktywność spontaniczna | BRAK (tylko końcowe płytki) | Fibrylacje, PDPs, fasc. | Odnerwienie, ALS, miopatie |
| Czas trwania MUP | 6–15 ms (zależnie od m.) | >15 ms (neurogeniczne) | Reinerwacja, przewlekłe odn. |
| Amplituda MUP | 200 µV – 2 mV | >5 mV (gigant.) lub <200 µV | Duże: reinerwacja; małe: miopatia |
| Fazy MUP | ≤4 fazy | ≥5 faz = polifazowy | >20% polifazowych = patologia |
| Wzorzec rekrutacji | Pełny (interferujący) | Zmniejszony, dyskretny | Neurogeniczne |
| Wzorzec rekrutacji | Pełny | Wczesny, niskoamplitudowy | Miopatia |
MIĘSIEŃ | KORZEŃ | PIEŃ SPL. | NERW ---------------------|---------|------------|--------------------------- m. naramienny | C5/C6 | górny | n. pachowy m. dwugłowy ramienia | C5/C6 | górny | n. mięśniowo-skórny m. podgrzebieniowy | C5/C6 | górny | n. nadłopatkowy m. trójgłowy ramienia| C6/C7 | środkowy | n. promieniowy m. prostownik palców | C7 | środkowy | n. promieniowy (PIN) APB (kłąb kciuka) | C8/T1 | dolny | n. pośrodkowy FPL (zginacz kc.) | C8 | dolny | n. pośrodkowy (AIN) FDI (I mięsień mię.) | C8/T1 | dolny | n. łokciowy ADM (kłąb małego p.) | C8/T1 | dolny | n. łokciowy FCU (zginacz łokc.) | C8/T1 | dolny | n. łokciowy ---------------------|---------|------------|--------------------------- ZASADA: uszkodzenie > 1 nerw + > 1 korzeń → pleksop. lub polineuropatia ZASADA: uszkodzenie 1 nerw, różne korzenie → uszkodzenie nerwu ZASADA: uszkodzenie 1 korzeń, różne nerwy + paraspinal(+) → radikulopatia
Drętwienie I–III palców
│
├─► SNAP n. pośrodkowego prawidłowy?
│ │
│ ├─ NIE → CTS (uszkodzenie dystalne, przed czuciem)
│ │ Sprawdź: DML ↑, SCV ↓, test porównawczy(+)
│ │
│ └─ TAK → patologia proksymalna
│ │
│ ├─► EMG paraspinalne szyj. C5/C6 (+)?
│ │ └─ TAK → RADIKULOPATIA C6
│ │
│ └─► Obustronne? MCV ↓ symetrycznie?
│ └─ TAK → POLINEUROPATIA
│
└─► Zawsze sprawdź temperaturę skóry! (≥32°C)
Osłabienie FDI + ADM (małe mięśnie łokciowe)
│
├─► SNAP n. łokciowego palec V = ?
│ │
│ ├─ OBNIŻONY → uszkodzenie czuciowe (aksony)
│ │ │
│ │ ├─► SNAP gałęzi GRZBIETOWEJ n. łokciowego?
│ │ │ ├─ N. — Kanał Guyona (strefa I)
│ │ │ └─ A. — uszkodzenie powyżej nadgarstka
│ │ │
│ │ └─► MCV n. łokciowy przez łokieć — blok?
│ │ ├─ TAK → neuropatia łokciowa w łokciu
│ │ └─ NIE → sprawdź MABC
│ │
│ └─ PRAWIDŁOWY → uszkodzenie tylko motoryczne
│ └─ Kanał Guyona strefa II (czysto motoryczna)
│
└─► MABC (n. przys. sk. przedramienia) obniżony?
└─ TAK → TOS (dolny) — pień dolny splotu barkowego
| Cecha | Aksonopatia | Demielinizacja |
|---|---|---|
| CMAP / SNAP amplituda | ↓↓ (proporcjonalnie) | prawidłowa lub mniej obniżona |
| MCV / SCV | prawidłowa lub nieznacznie ↓ | ↓↓ (<70% normy = ciężka) |
| DML | prawidłowy lub nieznacznie ↑ | ↑↑ (przy zmianie dystalnej) |
| Fale F | latencja praw. lub nieznacznie ↑ | latencja ↑↑, persystencja ↓, brak |
| Dyspersja czasowa CMAP | brak | obecna (blok przew. >50% → MMN) |
| nEMG aktywność spont. | fibrylacje, PDPs (wcześnie) | mniej wyraźna, późno |
| nEMG MUP | neurogeniczne (długie, wysokie) | początkowo prawidłowe |
| Główne choroby | CMT2, AMAN, aksonu waskulityczne | CMT1, CIDP, GBS-AIDP, MMN |
| Stopień | DML motor (ms) | SNAP obecny | SCV czuciowa | nEMG APB | Postępowanie |
|---|---|---|---|---|---|
| Łagodny | 4,5–5,0 | TAK (obniżony) | 45–49 m/s | prawidłowe | Leczenie zachowawcze, szyna |
| Umiarkowany | 5,0–6,5 | TAK (znacznie obniżony) | <45 m/s | polifazowe MUP | Rozważyć operację |
| Ciężki | >6,5 | BRAK (nie do wywołania) | — | fibrylacje, PDPs, ↑ MUP | Operacja (pilna) |
| Ekstremalny | brak odpowiedzi | BRAK | — | aktyw. spontaniczna++, ubogi wzorzec | Operacja + rehabilitacja długotr. |
| Temperatura mierzona (°C) | Korekcja MCV/SCV (dodaj) | Korekcja DML (odejmij) | Zalecenie |
|---|---|---|---|
| 32,0 | 0 | 0 | Brak korekcji |
| 31,0 | +2 m/s | −0,2 ms | Ogrzej lub koryguj |
| 30,0 | +4 m/s | −0,4 ms | Ogrzej! |
| 29,0 | +6 m/s | −0,6 ms | Ogrzej koniecznie |
| 28,0 | +8 m/s | −0,8 ms | Wynik niewiarygodny |
| <28,0 | Wynik NIEWAŻNY | Ogrzej i wykonaj ponownie | |
Jeśli SNAP prawidłowy mimo silnych zaburzeń czucia → uszkodzenie proksymalne od zwoju DRG (radikulopatia, choroba rdzenia). Uszkodzenie dystalnie od DRG = SNAP patologiczny.
Polineuropatia = symetria dwustronna. Różnica >10% amplitudy lub >5 m/s prędkości między stronami sugeruje ogniskowe uszkodzenie.
SNAP gałęzi grzbietowej n. łokciowego rozróżnia kanał Guyona (prawidłowy) od neuropatii łokciowej w łokciu (obniżony) lub C8 (prawidłowy).
N. przyśrodkowy skórny przedramienia (MABC) pochodzi z pnia dolnego/C8–T1. Obniżony SNAP MABC przy prawidłowym n. łokciowym → TOS neurogeniczny.
MCV <70% normy = ciężka demielinizacja. Spełnienie kryteriów w ≥2 nerwach → CIDP (kryteria EFNS/PNS 2010). MCV ≤27 m/s symetrycznie → CMT1.
Redukcja CMAP >50% między dwoma punktami stymulacji (przy zachowanym SNAP) → blok przewodzenia motorycznego → MMN (anty-GM1!). Nie ALS.
| Choroba | SNAP | CMAP | MCV | DML | Fale F | nEMG aktyw. spont. | MUP | Klucz |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| CTS | ↓ lub brak | ↓ ciężkie | N (przedramię) | ↑↑ | ↑ latencja | APB: późno | APB: neurogeniczne | DML izolowany ↑ |
| Neuropatia łokciowa (łokieć) | ↓ palec V | ↓ przy bloku | ↓ przez łokieć | N | ↑ | FDI, ADM, FCU | neurogeniczne | Różnica MCV przez łokieć |
| Kanał Guyona | N lub ↓ (zależy od strefy) | ↓ | N | ↑ | N | małe m. łokciowe | neurogeniczne | Gałąź grzbietowa SNAP |
| Radikulopatia szyjna | PRAWIDŁOWY | N lub ↓ | N | N | ↑ latencja (F) | paraspinalne (+)! | neurogeniczne wg korzenia | SNAP norm + paraspinalne(+) |
| Pleksopatia (PT) | ↓ (amyotrophia) | ↓ zajęte nerwy | N lub ↓ | N | N | wielomięśniowe, paraspinalne (-) | neurogeniczne | SNAP ↓ + paraspinalne (-) |
| TOS neurogeniczny | MABC ↓↓, łokciowy ↓ | ↓ ADM, APB | N | N | N | małe mięśnie dłoni | neurogeniczne C8/T1 | MABC ↓ to klucz! |
| GBS (AIDP) | ↓ lub brak | ↓↓ | ↓↓ (<70%) | ↑↑ | brak / ↑↑ latencja | późno | dyspersja czasowa! | Dyspersja + brak fal F |
| CIDP | ↓ | ↓ | ↓↓ (<70%) | ↑↑ | ↑↑ latencja lub brak | rzadko | dyspersja | Kryteria EFNS/PNS: ≥2 nerwy |
| CMT1 | ↓ lub brak | ↓ | ≤27 m/s symetrycznie! | ↑↑ | ↑↑ lub brak | późno | neurogeniczne | MCV ≤27 symetrycznie |
| ALS | PRAWIDŁOWY | ↓ (zanik) | N lub ↓ nieznacznie | N | ↑ latencja | fascykulacje! fibrylacje! ≥3 regiony | neurogeniczne, gigantyczne | SNAP norm + fascy. wieloogniskowe |
┌──────────────────────────────────────────────────────────────────────┐ │ EMG/ENG KOŃCZYNY GÓRNE — WARTOŚCI GRANICZNE │ ├────────────────┬────────┬────────┬────────┬────────┬─────────────────┤ │ Nerw │ DML │ CMAP │ MCV │ SNAP │ SCV │ ├────────────────┼────────┼────────┼────────┼────────┼─────────────────┤ │ Pośrodkowy │ ≤4,4ms │ ≥4mV │ ≥49m/s │ ≥15µV │ ≥50 m/s │ │ Łokciowy │ ≤3,3ms │ ≥6mV │ ≥50m/s │ ≥10µV │ ≥50 m/s │ │ Promieniowy │ ≤2,9ms │ ≥4mV │ ≥50m/s │ ≥15µV │ ≥50 m/s │ │ MABC │ — │ — │ — │ ≥5µV │ ≥48 m/s │ ├────────────────┼────────┴────────┴────────┴────────┴─────────────────┤ │ Fala F │ Pośrodkowy ≤31ms | Łokciowy ≤32ms | Pers. ≥80% │ │ Temp. skóry │ ≥32°C WYMAGANE (+2m/s per °C poniżej 32°C) │ │ Łokieć n.łokc. │ ZAWSZE 90° przy pomiarze odcinka łokciowego! │ ├────────────────┴─────────────────────────────────────────────────────┤ │ SNAP normalny + objawy czuciowe = powyżej DRG (radikulopatia) │ │ MABC obniżony + łokciowy ↓ = TOS (pień dolny splotu) │ │ Symetria MCV ≤27 m/s = CMT1 (genetyka PMP22) │ │ Fascykulacje ≥3 regiony + SNAP norm = ALS (Awaji 2008) │ │ Blok motoryczny >50% + SNAP norm = MMN (anty-GM1) │ └──────────────────────────────────────────────────────────────────────┘
Seria EMG Kończyn Górnych składa się z 12 artykułów naukowych, które kompleksowo obejmują:
Opracował: Mgr Elektroradiolog Wojciech Ziółek
CEO Jelenie Radiologiczne®
Karta pracy i cała seria EMG Kończyn Górnych opracowana na podstawie aktualnych standardów: EFNS/PNS 2010 (CIDP), Awaji 2008 (ALS), Kimura 2013 (Electrodiagnosis in Diseases of Nerve and Muscle), wytycznych AANEM oraz norm laboratoryjnych zgodnych z europejską praktyką elektrodiagnostyczną. Materiały przeznaczone wyłącznie do celów edukacyjnych. Wyniki badań należy interpretować w kontekście klinicznym.
Jelenie Radiologiczne® — Seria naukowa: Elektrodiagnostyka EMG Kończyn Górnych — Artykuł 12/12