Kiedy neurolog kieruje pacjenta na EEG? Padaczka, encefalopatia, śpiączka, zaburzenia snu - wskazania kliniczne i ich uzasadnienie
Najważniejsze wskazanie do EEG. Pierwsze napady wymagają EEG do potwierdzenia aktywności padaczkowej i klasyfikacji padaczki. EEG pomaga zdecydować o leczeniu (czy po pierwszym napadzie leczyć?), dobrać właściwy lek, monitorować leczenie i (w przyszłości) rozważyć odstawienie leków.
Nie każde "drgawki" to padaczka - PNES (Psychogenic Non-Epileptic Seizures, napady psychogenne niepadaczkowe) stanowią 20-30% pacjentów "diagnozowanych" jako padaczka oporną. Wideo-EEG jest złotym standardem - wykazuje brak zmian EEG podczas napadu psychogennego. Omdlenia wazowagalne, hipoglikemia, TIA - wszystko może wyglądać jak napad.
Spowolnienie czynności podstawowej EEG (theta, delta) odzwierciedla ciężkość encefalopatii. Przyczyny: wątrobowa (fale trójfazowe), mocznicowa, toksyczna, metaboliczna, niedoborowa (B1 - Wernicke). EEG pomaga ocenić nasilenie encefalopatii, wykryć dołączone napady subkliniczne i monitorować odpowiedź na leczenie.
W śpiączce EEG ocenia głębokość zaburzenia świadomości, wykrywa napady subkliniczne (do 30%!), prognozuje wynik. Izoelektryczne EEG (cisza elektryczna >30 minut, po podgrzaniu i odstawieniu leków sedatywnych) jest jednym z kryteriów potwierdzających śmierć mózgu w niektórych protokołach. Reaktywność EEG na bodźce - ważny prognostycznie czynnik.
EEG jest częścią polisomnografii (PSG) - pełne badanie snu z jednoczesnym zapisem EEG, EOG (ruchy oczu), EMG (mięśnie brody i nogi), przepływu powietrza, SpO2. Diagnozuje: bezsenność, bezdech senny (OSAS), narkolepsję (latencja REM <15 min, SOREMP), parasomnie (nocne lęki, lunatykowanie, REM sleep behavior disorder).
Zapalenie mózgu herpetyczne (HSE): ogniskowa aktywność delta + PLEDs (Periodic Lateralized Epileptiform Discharges) skroniowo. Choroba Creutzfeldta-Jakoba (CJD): charakterystyczne PSWDs (Periodic Sharp Wave Discharges) 1/s - jeden z kryteriów diagnostycznych. Autoimmunologiczne zapalenia mózgu (NMDA-R, LGI1): Delta brush, ekstremalne wrzeciona delta.
EEG nie diagnozuje depresji, schizofrenii, autyzmu ani ADHD (choć fale theta bywają podwyższone w ADHD). EEG nie zastępuje MRI mózgu - nie obrazuje strukturalnych zmian. Prawidłowe EEG nie wyklucza padaczki (nawet 50% pacjentów z padaczką może mieć prawidłowe EEG między napadami). EEG mierzy czynność kory mózgowej - nie pnia mózgu ani rdzenia kręgowego.
Stan padaczkowy (status epilepticus) - natychmiastowe EEG w celu oceny i monitorowania leczenia.
Nowe zaburzenia świadomości bez wyjaśnienia - wykluczenie napadów subklinicznych.
Po zatrzymaniu krążenia - ocena encefalopatii hipoksyczno-niedokrwiennej.
Podejrzenie CJD - PSWDs jako kryterium diagnostyczne.