👶 Padaczka Dziecięca – Wzory EEG

Artykuł 9/10: Hypsarytmia, Absence, Rolandyczna i Inne

Seria: Opis 16-kanałowego EEG w Padaczce • Przewodnik dla Elektroradiologów

📚 Seria: Opis 16-kanałowego EEG w Padaczce

  1. Struktura raportu i nomenklatura
  2. Rytm podstawowy i tło EEG
  3. Ogniska padaczkowe – lokalizacja i opis
  4. Wyładowania uogólnione
  5. Aktywacja hiperwentylacją
  6. Aktywacja fotostymulacją
  7. Artefakty vs wyładowania
  8. EEG w śnie
  9. Padaczka dziecięca – specyficzne wzory ← jesteś tutaj
  10. Gotowe szablony raportów

Padaczki dziecięce mają swoje unikalne, charakterystyczne wzory EEG, które różnią się od wzorów u dorosłych. Prawidłowe opisanie hypsarytmii, wyładowań absence czy iglicy rolandycznej może być kluczowe dla trafnego rozpoznania syndromu padaczkowego i wdrożenia właściwego leczenia. Uczymy się je opisywać razem.

🍼 Infantile Spasms / Zespół Westa – Hypsarytmia

Hypsarytmia – Najważniejszy Wzór EEG w Niemowlęctwie

Wiek: 3–12 miesiąc życia
Klinika: Infantile spasms (zgięciowe lub wyprostne), trójka Westa: spasmy + hypsarytmia + opóźnienie rozwojowe
Wzorzec EEG:

Jak opisać:
"Zapis znacznie nieprawidłowy – hypsarytmia: chaotyczna, wysoka amplituda (300–500 µV), nieorganizowana mieszanina uogólnionej aktywności wolnej delta/theta z wieloogniskowymi iglicami i falami ostrymi zmiennymi topograficznie. Brak prawidłowej organizacji tła. Obraz EEG odpowiada hypsarytmii – korelacja kliniczna pilna."

HYPSARYTMIA – SCHEMAT ZAPISU EEG: Fp1-F3: ~~↑~~↑↑~~~↑~~↑~~↑↑↑~~~↑~~↑↑~~ (iglice w różnych miejscach!) F3-C3: ↑~~↑~~↑~~↑~~↑~~↑~~↑~~↑~~↑~~↑ (kolejna elektroda – inne iglice) C3-P3: ~~↑~~↑~~↑↑~~↑~~↑↑~~↑~~↑~~↑↑ (brak synchronii) P3-O1: ↑↑~~↑~~↑~~↑↑~~↑~~↑~~↑~~↑~~↑ Fp2-F4: ~~↑↑~~↑~~↑~~↑↑~~↑~~↑~~↑↑~~↑ (i po prawej stronie – niesync.) F4-C4: ↑~~↑↑~~↑~~↑~~↑↑~~↑~~↑~~↑~~↑ ... ↑ Amplituda bardzo wysoka (300-500 µV) ↑ Brak organizacji, brak synchronii – CHAOS ↑ To jest HYPSARYTMIA

🎓 Padaczka Absence Dziecięca (CAE) – Childhood Absence Epilepsy

CAE – Klasyczny Wzorzec Spike-Wave 3 Hz

Wiek: 4–10 lat (szczyt 5–7 lat), dziewczynki > chłopcy
Klinika: Napady absence – krótkie (<20 sek), nagłe, liczne (20–100/dzień), z mruganiem powiekami
Wzorzec EEG:

🌿 Padaczka Rolandyczna – BECTS (Benign Epilepsy with Centro-temporal Spikes)

BECTS – Charakterystyczna Iglica Centro-temporalna

Wiek: 3–13 lat (szczyt 7–10 lat)
Klinika: Napady nocne – drgania twarzy, ślintotok, jednostronne, bez utraty świadomości
Wzorzec EEG:

Jak opisać:
"Ogniskowe iglice i fale ostre w okolicach centro-temporalnych lewych (C3, T3) – amplituda ~80–120 µV. Charakterystyczny dipol poziomy (ujemny na C3, dodatni na F3). Wyładowania nasilają się w śnie NREM. Morfologia odpowiada padaczce rolandycznej (BECTS)."

📊 Przegląd Dziecięcych Zespołów Padaczkowych i Wzorów EEG

Zespół Wiek szczytowy Wzorzec EEG Kluczowa cecha
Infantile Spasms (West) 3–12 mies. Hypsarytmia Chaos, wysoka amplituda, wieloogniskowe iglice
Drgawki gorączkowe proste 6 mies.–5 lat Często prawidłowe (!) EEG może być normalne po napadzie gorączkowym
CAE (Absence dziecięca) 4–10 lat GSW 3 Hz Nagły onset/offset, prowokacja HV
BECTS (Rolandyczna) 3–13 lat Iglice centro-temporalne Dipol poziomy, nasilenie w śnie
Lennox-Gastaut 1–8 lat Slow spike-wave <2,5 Hz + NREM Zdezorganizowane tło, napad toniczny
JAE (Absence młodzieńcza) 10–17 lat GSW 3–4 Hz Jak CAE, ale napady dłuższe
JME (Mioklonizna młodzieńcza) 12–18 lat Polyspike-wave Poranne mioklonie, po deprywacji snu
Gastaut (Potyliczna) 3–15 lat Iglice potyliczne, IPS+ Ból głowy + zaburzenia wzrokowe

✍️ Wzory Opisów Padaczek Dziecięcych

=== HYPSARYTMIA (Infantile Spasms / West) === "Zapis EEG znacznie nieprawidłowy. Tło: hypsarytmia – chaotyczna, nieorganizowana aktywność o bardzo wysokiej amplitudzie (300–500 µV). Brak prawidłowego rytmu podstawowego. W zapisie wieloogniskowe iglice i fale ostre zmiennej lokalizacji (Fp1, T3, F4, P3, T4 – zmiennie), niesynchroniczne. W śnie: zapis nieco bardziej regulamy (modified hypsarrhythmia). Wynik: ciężka encefalopatia padaczkowa z obrazem hypsarytmii. Pilna konsultacja neurologiczna – diagnostyka Zespołu Westa." === ABSENCE DZIECIĘCA (CAE) === "W czasie badania zarejestrowano [X] epizodów uogólnionych kompleksów spike-wave o częstości 3 Hz. Wyładowania trwały [X] sekund, nagły początek i koniec, synchroniczne obustronnie bez lateralizacji. Amplituda ~250–350 µV, maksimum czołowo- środkowe (Fz, F3, F4). Tło między wyładowaniami prawidłowe. Podczas próby hiperwentylacji (3 min) prowokacja [X] wyładowań. Podczas wyładowania pacjent nie reagował na polecenia. Obraz EEG odpowiada padaczce z napadami absence dziecięcej (CAE)." === PADACZKA ROLANDYCZNA (BECTS) === "Zapis EEG nieprawidłowy – ogniskowe wyładowania padaczkowe w okolicach centro-temporalnych lewych. Iglice i fale ostre (amplituda ~90–120 µV) z maksimum na C3, z charakterystycznym dipolem poziomym (C3 ujemny, F3 dodatni). Wyładowania sporadyczne w czuwaniu, wyraźnie nasilone w śnie NREM N2 (do [X]/min). Tło w czuwaniu prawidłowe. Morfologia wyładowań charakterystyczna dla łagodnej padaczki dziecięcej z iglicami centro-temporalnymi (BECTS/rolandycznej)." === JME (Mioklonizna Młodzieńcza) === "Zapis EEG nieprawidłowy. Tło – rytm alfa 10 Hz, prawidłowy. Wyładowania: uogólnione complexy polyspike-wave – serie igliczek 10–15 Hz z następczą falą wolną. Synchroniczne obustronnie, amplituda ~200 µV. Nasilenie wczesnoranne (pierwsze minuty badania po niedoborze snu wg wywiadu). Fotostymulacja IPS: [wynik PPR]. Obraz zgodny z padaczką mioklonizną młodzieńczą (JME)."
Kluczowa zasada dla EEG dziecięcego: Normy EEG są zależne od wieku! Rytm theta u 5-latka to norma, u 25-latka – encefalopatia. Zawsze opisuj "w normie wiekowej" lub "nieprawidłowy dla wieku [X] lat".
Drgawki gorączkowe – ważna pułapka: Rutynowe EEG po prostych drgawkach gorączkowych jest często prawidłowe lub tylko niespecyficznie nieprawidłowe. To nie znaczy, że technik popełnił błąd – taki wynik jest klinicznie oczekiwany i ma wartość diagnostyczną (różnicowanie z padaczką objawową).

Ostatni artykuł serii to gotowe szablony raportów EEG – kompletne wzory opisów dla różnych sytuacji klinicznych, gotowe do użycia i modyfikacji w codziennej pracy.

📚 Bibliografia

  1. Scheffer, I. E., et al. (2017). "ILAE classification of the epilepsies." Epilepsia, 58(4):512-521.
  2. Panayiotopoulos, C. P. (2010). A Clinical Guide to Epileptic Syndromes (2nd ed.). Springer.
  3. Engel, J. Jr. (2006). "Report of the ILAE Classification Core Group." Epilepsia, 47(9):1558-1568.
  4. Lux, A. L., et al. (2004). "The United Kingdom Infantile Spasms Study (UKISS)." Lancet.
  5. Niedermeyer, E., & da Silva, F. L. (2005). Electroencephalography (5th ed.). Lippincott Williams & Wilkins.
  6. Holmes, G. L. (2015). "Childhood specific epilepsies accompanied by developmental disabilities." Epileptic Disorders.
  7. Doose, H., et al. (1992). "EEG in childhood epilepsy." John Libbey Eurotext.
  8. Gibbs, F. A., & Gibbs, E. L. (1952). Atlas of Electroencephalography Vol 2: Epilepsy. Addison-Wesley.
🦌

Materiały edukacyjne dla dobra społecznego

Opracował: Mgr Elektroradiolog Wojciech Ziółek

CEO Jelenie Radiologiczne®

📚 Cel edukacyjny: Materiał dydaktyczny dla elektroradiologów i techników EEG.

⚕️ Disclaimer medyczny: Materiał wyłącznie edukacyjny. Interpretacja EEG wymaga pełnego kontekstu klinicznego i szkolenia specjalistycznego.

← Artykuł 8: EEG w śnie   |   Blog   |   Artykuł 10: Szablony raportów →